آشنایی با گیربکس CVT

آشنایی با گیربکس CVT

گیربکس اتوماتیک CVT یا Continuously Variable Transmission به معنای گیربکس با ضریب انتقال متغیر پیوسته، یکی از پرکاربردترین و پرتیراژترین انواع گیربکس‌های اتوماتیک در صنعت خودرو است. این گیربکس به دلیل طراحی خاص خود، توانسته است جایگاه ویژه‌ای در بازار پیدا کند.

در گیربکس‌های دستی (Manual Transmission یا MT)، راننده برای کنترل سرعت و گشتاور خودرو، از تعداد محدودی دنده ثابت استفاده می‌کند. به عنوان مثال، در یک گیربکس ۵ سرعته دستی، ۵ ضریب انتقال ثابت وجود دارد که راننده بر اساس شرایط جاده و نیازهای خودرو، یکی از این ضرایب را انتخاب می‌کند. این ضرایب از پیش تعیین شده و غیرقابل تغییر هستند. به عنوان مثال:

  • ضریب دنده ۱: ۳.۲ (قدرتی)
  • ضریب دنده ۴: ۱.۰ (۱ به ۱)
  • ضریب دنده ۵: ۰.۸۵ (اوور درایو یا O/D)

این ضرایب ثابت به راننده اجازه می‌دهند که در شرایط مختلف رانندگی، از یکی از این ضرایب استفاده کند. به عبارت دیگر، راننده باید به این ضرایب ثابت متکی باشد و نمی‌تواند آن‌ها را تغییر دهد.

گیربکس CVT چیست و چگونه کار می‌کند؟

گیربکس CVT یا گیربکس با انتقال قدرت متغیر، یکی از نوآورانه‌ترین سیستم‌های انتقال قدرت در خودروهاست. این گیربکس بر اساس عملکرد پیشرفته‌ای از قرقره‌ها و تسمه‌ها طراحی شده است که نسبت دنده را به صورت خودکار و پیوسته تغییر می‌دهد و این تغییرات را با دقت و تنوع بالایی انجام می‌دهد.

گیربکس CVT چیست و چگونه کار می‌کند؟
گیربکس CVT چیست و چگونه کار می‌کند؟

مزایای گیربکس CVT

برخلاف گیربکس‌های سنتی که از تعداد ثابتی چرخ‌دنده استفاده می‌کنند، گیربکس CVT از مکانیزم‌های متغیری بهره می‌برد که مصرف سوخت را بهبود می‌بخشد و تجربه رانندگی لذت‌بخش‌تری را ارائه می‌دهد. این گیربکس به گونه‌ای طراحی شده است که ترتیب قرار گرفتن تسمه‌ها و قرقره‌ها به گونه‌ای است که می‌تواند به صورت پیوسته و بدون وقفه، نسبت دنده را تغییر دهد. این ویژگی به گیربکس CVT اجازه می‌دهد تا در هر لحظه، بهترین نسبت دنده را برای شرایط رانندگی فراهم کند.

عملکرد گیربکس CVT :

در سیستم گیربکس CVT، مقدار شتاب خودرو بر اساس نیروی تولید شده توسط موتور تنظیم می‌شود و سپس این نیرو به چرخ‌ها منتقل می‌شود. این گیربکس با تنظیم مداوم نسبت دنده، اجازه می‌دهد تا موتور در بهترین حالت کارایی خود باقی بماند و عملکرد بهینه‌ای ارائه دهد. این ویژگی نه تنها باعث کاهش مصرف سوخت می‌شود، بلکه به راننده اجازه می‌دهد تا تجربه رانندگی نرم‌تر و کارآمدتری داشته باشد.

تفاوت با گیربکس های سنتی

یکی از تفاوت‌های کلیدی گیربکس CVT با گیربکس‌های سنتی، عدم وجود دنده‌های ثابت است. در گیربکس‌های سنتی، راننده باید بین دنده‌های ثابت حرکت کند که هر کدام ضریب مشخصی دارند. اما در گیربکس CVT، نسبت دنده به صورت پیوسته تغییر می‌کند و هیچ محدودیتی در تعداد نسبت‌های دنده وجود ندارد. این ویژگی به راننده اجازه می‌دهد تا همیشه در بهترین حالت رانندگی کند، بدون نیاز به تغییر دنده به صورت دستی.

بیشتر بخوانید:   اجاره خودرو برای تور کویر گردی

اجزای تشکیل دهنده گیربکس CVT چیست؟

گیربکس CVT (Continuously Variable Transmission) یا گیربکس با ضریب انتقال متغیر پیوسته، از اجزای مختلفی تشکیل شده است که هر یک نقش حیاتی در عملکرد این سیستم دارند. در این تیتر ، به بررسی اجزای اصلی گیربکس CVT می‌پردازیم و عملکرد هر یک را توضیح می‌دهیم.

اجزای تشکیل دهنده گیربکس CVT چیست؟
اجزای تشکیل دهنده گیربکس CVT چیست؟

۱. پولی ورودی (محرک)

پولی ورودی یا محرک در گیربکس CVT وظیفه انتقال نیروی موتور به سیستم گیربکس را دارد. این پولی از دو مخروط تشکیل شده که توسط دستگاه‌های الکترونیکی به هم متصل شده‌اند و می‌توانند به هم نزدیک یا از هم دور شوند. این تغییر فاصله باعث ایجاد نسبت دنده‌های مختلف می‌شود. پولی ورودی در سمت راست خودرو قرار دارد و اندازه‌ای کوچک‌تر نسبت به سایر پولی‌ها دارد.

۲. پولی خروجی (متحرک)

پولی خروجی یا متحرک نیز همانند پولی ورودی از دو مخروط تشکیل شده که به هم متصل هستند و با تغییر فاصله بین آنها، نسبت دنده تغییر می‌کند. این پولی در سمت چپ خودرو قرار دارد و وظیفه انتقال نیرو از گیربکس به چرخ‌ها را بر عهده دارد. پولی خروجی معمولاً اندازه بزرگ‌تری نسبت به پولی ورودی دارد.

۳. قرقره محرک و متحرک

قرقره‌های محرک و متحرک نقش کلیدی در عملکرد گیربکس CVT دارند. قرقره محرک یا ورودی، در سمت چپ خودرو قرار دارد و دارای شیارهای داخلی است که به شفت ورودی متصل است. این قرقره می‌تواند به جلو و عقب حرکت کند و یا بر اساس عملکرد محور ورودی بچرخد. قرقره متحرک یا خروجی، مشابه قرقره محرک است اما در سمت راست و روی شفت خروجی نصب شده است. این قرقره‌ها با تغییر موقعیت خود، نسبت دنده را به طور پیوسته تنظیم می‌کنند.

۴. کلاچ اولیه

کلاچ اولیه در گیربکس CVT نوعی پیشرفته از کلاچ گریز از مرکز است که معمولاً در انتهای خروجی میل لنگ موتور نصب می‌شود. این کلاچ دارای دو صفحه قرقره است که یکی از آنها ثابت و دیگری برای درگیر شدن سایر اجزا با موتور، به داخل و خارج حرکت می‌کند. در بیشتر سیستم‌ها، قرقره‌ها هنگام شروع به کار در بیشترین فاصله از هم قرار دارند و تسمه‌ها بر روی شفت در قسمتی که کلاچ قطر کمتری دارد، قرار می‌گیرند. این موقعیت “خنثی” نامیده می‌شود و باعث می‌شود که موتور گیربکس CVT بدون انتقال نیرو به چرخ‌ها، برای مدت کوتاهی آزاد و غیر فعال بماند.

بیشتر بخوانید:   تاریخچه شرکت تویوتا

۵. کلاچ ثانویه

کلاچ ثانویه در گیربکس CVT بر روی شفت ورودی نصب شده و دو وظیفه اصلی دارد. نخست، این کلاچ به عنوان برده کلاچ اولیه عمل می‌کند، به این معنی که برای کار کردن پیرو کلاچ اولیه است. دوم، کلاچ ثانویه یک عنصر حسگر گشتاور را ارائه می‌دهد که به تنظیم دقیق‌تر انتقال نیرو کمک می‌کند.

۶. شفت ها

شفت‌ها عناصر چرخشی هستند که برای انتقال نیرو از موتور به درایو نهایی (مانند محورهای گیربکس CVT) استفاده می‌شوند. دو نوع شفت اصلی در گیربکس CVT وجود دارد:

  • شفت ورودی: این شفت دارای شیارهای مقطعی است که قرقره‌ها روی آن قرار می‌گیرند. منبع تغذیه این شفت ورودی موتور است و اطلاعات بخش ورودی را از موتور دریافت می‌کند.
  • شفت خروجی: این شفت موازی با شفت ورودی است و دارای شیارهای مقطعی است که قرقره‌های متحرک روی آن قرار گرفته‌اند. شفت خروجی وظیفه انتقال نیرو و قدرت نهایی را به درایو دارد.

۷. تسمه ها

تسمه‌ها در گیربکس CVT معمولاً به شکل یک “کمربند V شکل” هستند. برخی از تسمه‌ها از جنس پلاستیک و کولار ساخته می‌شوند که دوام بالایی دارند. در برخی سیستم‌ها از زنجیر یا تسمه فلزی نیز استفاده می‌شود. قرارگیری تسمه‌ها به شکل V باعث می‌شود دنده‌ها از گشتاور بالا برای دستیابی به سرعت زیاد استفاده کنند.

مزایا و معایب گیربکس CVT

گیربکس CVT (Continuously Variable Transmission) یا گیربکس با ضریب انتقال متغیر پیوسته، یکی از فناوری‌های پیشرفته در صنعت خودرو است که مزایا و معایب خاص خود را دارد. در ادامه به بررسی دقیق‌تر این مزایا و معایب می‌پردازیم.

مزایای گیربکس CVT

  1. تولید ارزان قیمت : گیربکس CVT به دلیل تعداد کم قطعات متحرک، طراحی و تولید بسیار اقتصادی دارد. این امر باعث کاهش ابعاد و وزن گیربکس می‌شود، که در نتیجه هزینه تولید و استفاده از مواد اولیه را کاهش می‌دهد. این ویژگی‌ها موجب شده تا تولید این نوع گیربکس‌ها با هزینه کمتری انجام شود.
  2. مناسب برای خودروهای اقتصادی : وزن کم و ابعاد کوچک گیربکس CVT، آن را به گزینه‌ای مناسب برای خودروهای کوچک و اقتصادی تبدیل کرده است. به همین دلیل بسیاری از خودروهای کوچک تولید شده توسط خودروسازان بین‌المللی از این گیربکس برای انتقال نیرو استفاده می‌کنند.
  3. هزینه نگهداری پایین : اگر به درستی از گیربکس CVT استفاده شود، طول عمر آن قابل قبول و هزینه تعمیرات آن منطقی خواهد بود. با این حال، نگهداری مناسب و استفاده صحیح از این گیربکس بسیار مهم است.
  4. کاهش مصرف سوخت : گیربکس CVT با شبیه‌سازی هزاران نسبت دنده مختلف، دور موتور را در بازه‌ای بهینه نگه می‌دارد. این امر باعث می‌شود که پیشرانه در بهترین حالت عملکرد خود قرار گیرد و مصرف سوخت کاهش یابد. به همین دلیل خودروهای مجهز به CVT معمولاً مصرف سوخت کمتری نسبت به خودروهای دارای گیربکس اتوماتیک (AT) و دستی (MT) دارند.
بیشتر بخوانید:   نکات مهم در مورد اجاره خودرو جنوب تهران
مزایا و معایب گیربکس CVT
مزایا و معایب گیربکس CVT

معایب گیربکس CVT

  1. عدم ارائه لذت رانندگی : رانندگی با گیربکس CVT به دلیل پیوستگی فرآیند انتقال نیرو، بسیار یکنواخت و خطی است. این موضوع برای افرادی که به تغییرات صدای موتور و ضربات ناشی از تعویض دنده عادت دارند، ناخوشایند و خسته‌کننده است.
  2. سر و صدا : گیربکس CVT به گونه‌ای طراحی شده است که موتور را در دوری که بیشترین گشتاور تولید می‌شود نگه می‌دارد. این دور موتور بالا (معمولاً بالای ۴۰۰۰ دور در دقیقه) می‌تواند صدا و لرزش زیادی ایجاد کند که در طولانی مدت برای سرنشینان خودرو ناخوشایند است.
  3. ضعف ساختاری : گیربکس CVT به دلیل ضعف در انتقال گشتاور بالا، در خودروهای با قدرت بیش از ۳۰۰ اسب بخار یا شاسی‌بلندهای آفرود استفاده نمی‌شود. این گیربکس‌ها توانایی انتقال گشتاور زیاد را ندارند و به همین دلیل در خودروهای اسپرت و آفرود کاربرد ندارند.
  4. حساسیت به رانندگی نامناسب : گیربکس CVT اگرچه ظاهراً کم استهلاک است، اما در صورت استفاده نامناسب، مانند شتاب‌گیری ناگهانی و فشار مداوم به پدال گاز، به سرعت دچار آسیب می‌شود. این رفتار می‌تواند باعث سایش تسمه فلزی بر پولی‌ها و افزایش دمای روغن گیربکس شود که به قطعات داخلی آسیب می‌رساند.
  5. ضعف در شتاب‌گیری : گیربکس CVT به طور ذاتی مکانیزمی تنبل است و اگر به درستی با آن مدارا نشود، شتاب‌گیری کندی خواهد داشت. همچنین، در سربالایی‌ها و تحت فشار وزن بالا، این گیربکس دچار مشکل شده و هرزگردی میان تسمه و پولی‌ها ایجاد می‌شود که می‌تواند به گیربکس آسیب برساند.

سخن پایانی

گیربکس CVT با ارائه انتقال قدرت پیوسته و بهینه، توانسته جایگاه ویژه‌ای در صنعت خودرو پیدا کند. این سیستم با کاهش مصرف سوخت، تولید ارزان و هزینه نگهداری پایین، گزینه‌ای مناسب برای خودروهای اقتصادی و شهری است. با این حال، معایبی مانند عدم ارائه لذت رانندگی کلاسیک و حساسیت به رانندگی نامناسب نیز وجود دارند که باید مد نظر قرار گیرند. در نهایت، انتخاب گیربکس CVT بستگی به نیازها و اولویت‌های راننده دارد. اگر به دنبال مصرف سوخت کمتر و رانندگی راحت‌تر هستید، گیربکس CVT می‌تواند گزینه‌ای ایده‌آل برای شما باشد.

برای امتیاز به این نوشته کلیک کنید!
[کل: ۰ میانگین: ۰]
نویسنده تک رنت
نویسنده تک رنت

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *